Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Ne Zaman Silinir? HAGB, İfade, Yakalama ve Uzaklaştırma Kararı – 2026 Güncel Rehber
Bir ceza soruşturması veya mahkûmiyet kararıyla karşılaşan kişilerin en sık araştırdığı konular arasında “Adli sicil kaydı ne zaman silinir?”, “Sabıka kaydı nasıl silinir?”, “HAGB sicile işler mi?”, “İfade vermeye çağrıldım ne yapmalıyım?” ve “Hakkımda yakalama kararı var mı?” soruları bulunmaktadır.
Özellikle iş başvuruları, kamu görevine giriş, ruhsat işlemleri, güvenlik soruşturmaları ve çeşitli resmî başvurular söz konusu olduğunda adli sicil ve arşiv kaydı önem taşıyabilmektedir.
Bu rehberde; adli sicil kaydının silinmesi, arşiv kaydı, HAGB, ifade işlemleri, yakalama kararları ve uzaklaştırma tedbirleri 2026 yılı itibarıyla genel hatlarıyla ele alınmıştır.
Önemli: Her ceza dosyasının hukuki durumu farklıdır. Aşağıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır.
Adli Sicil Kaydı ve Sabıka Kaydı Nedir?
Halk arasında sabıkası, sabıkası kaydı veya sabıka kaydı olarak bilinen kayıt, hukuki terminolojide adli sicil kaydı olarak ifade edilmektedir.
Kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarına ilişkin kanunda öngörülen bilgiler adli sicil sistemine kaydedilebilir. Bu nedenle hakkında yalnızca soruşturma açılmış olması veya kişinin şüpheli sıfatıyla ifade vermiş olması, tek başına mahkûmiyet kaydı anlamına gelmez.
Adli sicil kayıtlarının tutulması ve silinmesi esas olarak 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu kapsamında düzenlenmektedir.
Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir?
Adli sicil kaydı ne zaman silinir? sorusunun herkes için geçerli “3 yıl” veya “5 yıl” şeklinde tek bir cevabı bulunmamaktadır.
Adli sicil kaydının silinmesi veya arşive alınması; kararın niteliğine, cezanın infaz edilip edilmediğine, cezanın türüne ve ilgili kanuni şartların gerçekleşip gerçekleşmediğine göre değerlendirilir.
Bu nedenle internette sıkça görülen “Sabıka kaydı 5 yılda otomatik silinir” şeklindeki genellemeler her dosya açısından doğru değildir.
Sabıka Kaydı Ne Zaman Silinir?
Mahkûmiyete ilişkin kaydın adli sicilden çıkarılabilmesi bakımından cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması önemli bir aşamadır.
Ancak ceza bittikten sonra sicil ne zaman silinir? sorusunun cevabı, yalnızca cezanın bittiği tarihe bakılarak verilemez.
Bazı kayıtlar adli sicilden çıkarıldıktan sonra arşiv kaydına alınabilir. Bu nedenle kişinin e-Devlet’ten aldığı standart adli sicil belgesinde kaydın görünmemesi, her durumda arşiv kaydının da tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir?
Adli sicil kaydı nasıl silinir? veya sabıkamı nasıl sildirebilirim? sorularında öncelikle kaydın neden hâlen sistemde bulunduğu incelenmelidir.
Cezanın infaz edilmiş olmasına rağmen gerekli güncellemenin yapılmamış olması, infaz bilgilerinin sisteme doğru şekilde aktarılmamış olması veya kayıt üzerinde başka bir hukuki durum bulunması söz konusu olabilir.
Uygun şartların bulunması hâlinde adli sicil kaydı sildirme veya düzeltme başvurusu yapılabilir.
Adalet Bakanlığı tarafından sunulan sistem kapsamında vatandaşların e-Devlet üzerinden de adli sicil kayıtlarına ilişkin silme ve düzeltme talebinde bulunması mümkündür.
E-Devlet Sabıka Kaydı Silme Başvurusu Yapılabilir mi?
Evet. Adli sicil kaydı bulunan kişiler e-Devlet üzerinden ilgili hizmet aracılığıyla adli sicil silme ve düzeltme talebi oluşturabilir ve başvurularının durumunu takip edebilir.
Ancak burada önemli olan yalnızca başvuru yapmak değildir. Kaydın hukuken silinme şartlarının oluşup oluşmadığının doğru değerlendirilmesi gerekir.
Başvuru öncesinde özellikle;
- mahkeme kararının kesinleşme tarihi,
- verilen cezanın türü,
- cezanın infaz tarihi,
- infazın tamamlanıp tamamlanmadığı,
- kaydın adli sicilde mi yoksa arşivde mi bulunduğu
kontrol edilmelidir.
Adli Sicil Kaydı Kaç Yılda Silinir?
Adli sicil kaydı kaç yılda silinir? ve sabıka kaydı kaç yılda silinir? en fazla yanlış bilgiyle karşılaşılan sorulardandır.
Her adli sicil kaydının belirli bir yılın dolmasıyla otomatik olarak tamamen ortadan kalktığını söylemek doğru değildir.
Adli sicil kaydı ile adli sicil arşiv kaydı birbirinden ayrılmalıdır. Kaydın adli sicilden çıkarılması ile arşiv kaydının tamamen silinmesi farklı hukuki şartlara tabidir.
Bu nedenle somut mahkûmiyet kararına ve infaz durumuna bakılmadan “5 yılda silinir”, “10 yılda silinir” şeklinde kesin süre verilmemelidir.
Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki kavram uygulamada sıkça karıştırılmaktadır.
Adli sicil kaydı, kişinin kesinleşmiş mahkûmiyetlerine ilişkin kanunda belirtilen kayıtların tutulduğu sistemdir.
Arşiv kaydı ise adli sicilden çıkarılmasına karar verilen bazı bilgilerin kanunda öngörülen şartlarla tutulmaya devam edildiği kayıt alanıdır.
Dolayısıyla:
Adli sicilden silinme ≠ Her durumda arşiv kaydının da aynı anda silinmesi
Bu ayrım özellikle adli sicil arşiv kaydı nasıl silinir?, arşiv kaydı ne zaman silinir? ve arşiv kaydı sildirme araştırmalarında önemlidir.
Adli Sicil Arşiv Kaydı Nasıl Silinir?
Arşiv kayıtlarının silinmesi de 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nda belirtilen şartlara tabidir.
Bu nedenle adli sicil arşiv kaydı silme dilekçesi hazırlanırken yalnızca “cezam bitti, kaydım silinsin” denilmesi yeterli olmayabilir.
Mahkûmiyetin niteliği, infaz tarihi, varsa yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı ve kayıt üzerinde uygulanması gereken kanuni süreler birlikte değerlendirilmelidir.
Hapis Cezası Sicilden Ne Zaman Silinir?
Bir kişinin hapis cezasına mahkûm olması hâlinde, kesinleşmiş mahkûmiyet kanundaki şartlarla adli sicile kaydedilebilir.
Hapis cezası sicilden ne zaman silinir? sorusunda cezanın infaz edilip edilmediği başta olmak üzere mahkûmiyetin hukuki sonuçlarının incelenmesi gerekir.
Hapis cezasının infazının sona ermesi önemli olmakla birlikte, kaydın tamamen ortadan kalkması bakımından adli sicil ve arşiv hükümleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Adli Para Cezası Sicilden Ne Zaman Silinir?
Mahkeme tarafından verilen adli para cezası, kesinleşmesi hâlinde kanunda öngörülen şartlarla adli sicile kaydedilebilir.
Bu noktada idari para cezaları ile adli para cezaları birbirine karıştırılmamalıdır.
Para cezası sicilden ne zaman silinir? sorusunun cevabı bakımından cezanın tamamen infaz edilip edilmediği ve infaz bilgisinin sisteme işlenip işlenmediği önem taşır.
Sicil Kaydı Kendiliğinden Silinir mi?
Şartları gerçekleşen kayıtların sistem üzerinden gerekli işlemlere tabi tutulması mümkündür. Ancak uygulamada infaz bilgisinin eksik olması veya kayıtların güncellenmemesi gibi nedenlerle kişinin beklediği değişiklik gerçekleşmeyebilir.
Bu nedenle sicil kaydı kendiliğinden silinir mi? sorusuna güvenerek işlem yapmamak; e-Devlet üzerinden güncel adli sicil kaydını kontrol etmek ve gerektiğinde silme/düzeltme başvurusunda bulunmak daha sağlıklı olacaktır.
Sabıka Kaydı İşe Girmeye Engel mi?
Sabıka kaydı işe girmeye engel mi? sorusunun cevabı yapılacak işe, mahkûmiyetin türüne ve ilgili özel mevzuata göre değişebilir.
Her sabıka kaydı her mesleğe otomatik olarak engel değildir. Buna karşılık bazı kamu görevleri, ruhsatlar veya özel mevzuata tabi meslekler bakımından belirli mahkûmiyetler özel sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle işe giriş açısından yalnızca “sabıka kaydı var/yok” şeklinde değerlendirme yapılması yeterli değildir.
HAGB Nedir? HAGB Sicile İşler mi?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), belirli şartların bulunması hâlinde mahkeme tarafından verilen hükmün hukuki sonuç doğurmasının ertelenmesine ilişkin ceza muhakemesi kurumudur.
HAGB konusunda en çok sorulan soru:
HAGB sabıka kaydında çıkar mı?
HAGB kararları, normal bir mahkûmiyet hükmü gibi standart adli sicil belgesinde gösterilen bir mahkûmiyet kaydı olarak değerlendirilmez. Bununla birlikte HAGB kararlarına ilişkin bilgiler, mevzuatta öngörülen şekilde ayrı bir sistemde tutulabilir ve kanunda belirtilen makamlarca belirli amaçlarla kullanılabilir.
Bu nedenle “HAGB hiçbir yerde görünmez” demek de hukuken doğru bir ifade değildir.
İfade Vermeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?
Polis, jandarma veya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ifade vermeye çağrılmak, kişinin mutlaka suçlu olduğu anlamına gelmez.
Ancak ifade, ceza soruşturmasının en önemli aşamalarından biridir.
İfade vermeye çağrılan kişinin öncelikle hangi sıfatla çağrıldığını öğrenmesi gerekir:
Şüpheli mi, müşteki mi, mağdur mu, yoksa tanık mı?
Özellikle şüpheli sıfatıyla ifade verilecekse, isnat edilen suçun ve hakların anlaşılması önemlidir.
Şüphelinin müdafi yardımından yararlanma ve susma hakkı bulunmaktadır. Bu nedenle kişi, dosyanın niteliğine göre ifade öncesinde hukuki yardım almayı değerlendirebilir.
İfade sırasında olayın bilinmeyen kısımları hakkında tahminde bulunulmaması ve tutanak okunmadan imzalanmaması önemlidir.
İfadeye Gitmezsem Ne Olur?
Usulüne uygun çağrıya rağmen mazeretsiz şekilde ifadeye gidilmemesi durumunda, soruşturmanın niteliğine göre kişi hakkında zorla getirme veya başka koruma tedbirleri gündeme gelebilir.
Bu nedenle “Gitmezsem dosya kapanır” düşüncesi doğru değildir.
Çağrı belgesi veya telefonla yapılan çağrının hangi dosyaya ilişkin olduğu öğrenilmeli ve süreç ihmal edilmemelidir.
Hakkımda Yakalama Kararı Var mı? Nasıl Öğrenebilirim?
İnternette yoğun şekilde araştırılan konulardan biri de “Hakkımda yakalama kararı var mı?” sorusudur.
Kişiler e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden tarafı oldukları bazı dava ve dosyalara ilişkin bilgilere ulaşabilirler.
Ancak soruşturmanın gizliliği veya erişim kapsamı nedeniyle kişinin internet üzerinden gördüğü bilgiler her durumda dosyanın tamamını yansıtmayabilir.
Bu nedenle özellikle devam eden bir soruşturma, kesinleşmiş ceza, kaçırılmış ifade veya duruşma bulunuyorsa dosyanın ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekebilir.
UYAP’tan Yakalama Kararı Görülür mü?
UYAP Vatandaş Portal, vatandaşların tarafı oldukları adli ve idari dava dosyaları ile icra takiplerine elektronik ortamda erişebilmesine imkân sağlamaktadır.
Bununla birlikte “UYAP’ta görünmüyorsa kesinlikle hakkımda yakalama yoktur” şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru olmayabilir.
Özellikle soruşturma dosyalarında erişim kapsamı farklılık gösterebilir.
Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?
Şiddet, tehdit, takip veya benzeri risklerle karşılaşılması durumunda 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler gündeme gelebilir.
Uygulamada “uzaklaştırma kararı” olarak bilinen tedbir kapsamında şiddet uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişinin;
- ortak konuttan uzaklaştırılması,
- korunan kişiye yaklaşmaması,
- konuta, okula veya işyerine yaklaşmaması,
- iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi
gibi tedbirlere karar verilmesi söz konusu olabilir.
Somut olayın niteliğine göre kolluk, Cumhuriyet Başsavcılığı, aile mahkemesi veya ilgili merciler nezdinde gerekli işlemler yapılabilir.
Uzaklaştırma Kararı İçin Darp Raporu Şart mı?
Hayır. Uzaklaştırma kararı alınabilmesi için mutlaka darp raporu bulunması gerektiği şeklinde genel bir kural yoktur.
6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirlerde amaç, şiddetin gerçekleşmesini veya devam etmesini önlemektir.
Bununla birlikte mesajlar, arama kayıtları, kamera görüntüleri, tanık anlatımları, sağlık raporları ve diğer belgeler somut olayın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Acil tehlike bulunması hâlinde sürecin geciktirilmemesi gerekir.
Gaziantep Adli Sicil Kaydı Sildirme İşlemleri
Gaziantep adli sicil kaydı sildirme, Gaziantep sabıka kaydı sildirme, Gaziantep arşiv kaydı sildirme ve Gaziantep adli sicil arşiv kaydı silme konularında öncelikle kişinin kesinleşmiş mahkeme kararı ve infaz durumu incelenmelidir.
Şahinbey, Şehitkamil ve Gaziantep genelinde yaşayan kişilerin işlemlerinde de temel olarak 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümleri uygulanmaktadır.
Gaziantep avukat Hatice Çetin tarafından ceza hukuku kapsamında adli sicil kayıtlarının incelenmesi, adli sicil ve arşiv kayıtlarının hukuki durumunun değerlendirilmesi, ifade ve soruşturma süreçleri ile ceza dosyalarına ilişkin hukuki danışmanlık sağlanmaktadır.
Bu kapsamda Gaziantep ceza avukatı, Gaziantep avukat, Gaziantep adli sicil avukatı ve Gaziantep sabıka kaydı avukatı şeklindeki aramalarda önemli olan, somut dosyanın ve güncel mevzuatın birlikte değerlendirilmesidir.
Adli Sicil Kaydı Silme Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?
Bir adli sicil kaydı silme dilekçesi veya adli sicil arşiv kaydı silme dilekçesi hazırlanırken genel olarak;
- kişinin kimlik bilgileri,
- mahkeme ve dosya bilgileri,
- kararın kesinleşme tarihi,
- cezanın infaz tarihi,
- silinmesi veya düzeltilmesi talep edilen kayıt,
- talebin hukuki gerekçesi
açıkça belirtilmelidir.
Başvurunun içeriği somut mahkûmiyet kararına göre değişebileceğinden, internet üzerindeki standart dilekçe örneklerinin her dosyaya doğrudan uygulanması doğru olmayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Adli Sicil ve Sabıka Kaydı Hakkında Sorular
1. Adli sicil kaydı ne zaman silinir?
Adli sicil kaydının silinmesi; mahkûmiyetin türüne, cezanın infaz edilip edilmediğine ve ilgili mevzuatta belirtilen şartlara göre değişmektedir. Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, adli sicil kaydının silinerek arşive alınması bakımından temel durumlardan biridir.
2. Sabıka kaydı kaç yılda silinir?
Her sabıka kaydının 5 yıl veya 10 yıl sonunda otomatik olarak tamamen silineceği şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır. Adli sicil kaydından çıkarılma ile arşiv kaydının tamamen silinmesi birbirinden farklı işlemlerdir.
3. Ceza bittikten sonra sicil ne zaman silinir?
Cezanın infazının tamamlanmasıyla birlikte ilgili kayıt, şartları oluşmuşsa adli sicilden çıkarılarak arşive alınabilir. Ancak infazın tamamlanması, arşiv kaydının da aynı anda tamamen silineceği anlamına gelmez.
4. Adli sicil kaydı kendiliğinden silinir mi?
Kanuni şartların gerçekleşmesi hâlinde kayıtların re’sen silinmesi veya arşive alınması mümkün olmakla birlikte uygulamada kayıtların güncelliğinin kontrol edilmesi önemlidir. Gerektiğinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne silme veya düzeltme talebinde bulunulabilir.
5. E-Devlet üzerinden sabıka kaydı silinir mi?
Adli sicil kaydı bulunan kişiler e-Devlet üzerinden Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi oluşturabilir ve başvurularının durumunu takip edebilirler.
6. Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı aynı şey midir?
Hayır. Adli sicil kaydından çıkarılan bazı bilgiler kanunda belirtilen şartlarla arşiv kaydında tutulmaya devam edebilir. Bu nedenle adli sicil kaydının silinmesi ile arşiv kaydının tamamen silinmesi aynı işlem değildir.
7. Hapis cezası sicilden ne zaman silinir?
Hapis cezasının infazının tamamlanması adli sicil bakımından önemli bir aşamadır. Ancak kaydın arşive alınması ve daha sonra arşivden tamamen silinmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
8. Adli para cezası sabıka kaydına işler mi?
Mahkeme tarafından verilen kesinleşmiş adli para cezaları kanundaki şartlar kapsamında adli sicile kaydedilebilir. İdari para cezaları ise adli para cezalarından farklıdır.
HAGB Hakkında Sorular
9. HAGB nedir?
HAGB, hükmün açıklanmasının geri bırakılması anlamına gelir. Kanuni şartların oluşması hâlinde mahkeme tarafından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin bir ceza muhakemesi kurumudur.
10. HAGB sabıka kaydına işler mi?
HAGB kararı, standart adli sicil belgesinde normal bir kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü gibi gösterilmez. Bununla birlikte HAGB kararlarına ilişkin bilgiler mevzuat kapsamında ayrı şekilde kayıt altında tutulabilir.
11. HAGB e-Devlet sabıka kaydında görünür mü?
HAGB kararı normal bir mahkûmiyet kaydı gibi standart adli sicil belgesinde gösterilmez. Ancak bunun “karar hiçbir adli sistemde bulunmaz” şeklinde yorumlanması doğru değildir.
12. HAGB alan kişi sabıkalı sayılır mı?
HAGB ile kesinleşmiş mahkûmiyet hükmünün hukuki sonuçları aynı değildir. Bu nedenle kişinin hukuki durumu verilen kararın tarihi, içeriği ve uygulanacak mevzuat dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
13. HAGB kararı silinir mi?
HAGB kararlarının kayıt ve sistemde tutulmasına ilişkin esaslar, normal adli sicil ve arşiv kayıtlarından farklıdır. Kararın hukuki sonuçları somut dosyanın tarihi ve içeriğine göre değerlendirilmelidir.
İfade Vermeye Çağrılma Hakkında Sorular
14. İfade vermeye çağrıldım, ne yapmalıyım?
Öncelikle hangi dosya nedeniyle ve hangi sıfatla çağrıldığınız öğrenilmelidir. Şüpheli, müşteki, mağdur ve tanık sıfatlarının hukuki sonuçları birbirinden farklıdır. Özellikle şüpheli sıfatıyla ifade verilecekse isnat edilen suçun öğrenilmesi ve yasal hakların bilinmesi önemlidir.
15. Polis telefonla ifadeye çağırabilir mi?
Uygulamada kolluk tarafından telefonla iletişim kurulması mümkündür. Ancak arayan kişinin gerçekten ilgili kolluk biriminden olup olmadığı ve hangi soruşturma dosyası nedeniyle çağrı yapıldığı doğrulanmalıdır.
16. İfadeye gitmezsem ne olur?
Usulüne uygun çağrıya mazeretsiz şekilde uyulmaması durumunda soruşturmanın niteliğine göre zorla getirme gibi işlemler gündeme gelebilir. Bu nedenle ifade çağrısının görmezden gelinmesi doğru değildir.
17. İfade verirken avukat yanımda olabilir mi?
Şüpheli veya sanığın müdafi yardımından yararlanma hakkı bulunmaktadır. Kişi, ifade işlemi sırasında kanuni şartlar kapsamında avukat yardımından yararlanabilir.
18. İfade verirken susma hakkım var mı?
Şüpheli veya sanığa yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu bildirilmelidir. Susma hakkının kullanılması tek başına suçun kabul edildiği anlamına gelmez.
19. Karakolda verdiğim ifadeyi imzalamadan önce okuyabilir miyim?
Evet. İfade tutanağı dikkatlice okunmalı; kişinin beyanıyla tutanak arasında farklılık bulunması hâlinde gerekli düzeltmeler talep edilmelidir.
Yakalama Kararı Hakkında Sorular
20. Hakkımda yakalama kararı var mı, nasıl öğrenebilirim?
Kişi UYAP Vatandaş Portal ve erişebildiği dava dosyaları üzerinden kendisiyle ilgili bazı adli süreçleri kontrol edebilir. Ancak özellikle soruşturma aşamasındaki dosyalarda sistemde görülen bilgilerin dosyanın tamamını yansıttığı varsayılmamalıdır.
21. Yakalama kararı e-Devlet’te görünür mü?
E-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portal’a erişilerek taraf olunan dosyalardaki bazı bilgiler görülebilir. Bununla birlikte her yakalama kararının doğrudan ve açık şekilde e-Devlet ekranında görüleceği kabul edilmemelidir.
22. UYAP’ta dosya görünmüyorsa hakkımda yakalama kararı yok mudur?
Hayır. Özellikle soruşturmanın gizliliği ve sisteme erişim kapsamı nedeniyle yalnızca UYAP ekranından hareketle kesin sonuca varılması doğru olmayabilir.
23. Yakalama kararı neden çıkarılır?
Yakalama kararı; kişinin soruşturma veya kovuşturma sürecinde hazır edilmesinin gerekli olduğu ve kanuni şartların oluştuğu durumlarda gündeme gelebilir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.
24. İfadeye gitmediğim için yakalama kararı çıkar mı?
Dosyanın niteliğine ve yapılan çağrılara göre zorla getirme veya yakalamaya ilişkin işlemler gündeme gelebilir. Bu nedenle savcılık veya kolluk tarafından yapılan çağrılar ihmal edilmemelidir.
Uzaklaştırma Kararı Hakkında Sorular
25. Uzaklaştırma kararı nasıl alınır?
Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiler bakımından 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler talep edilebilir. Somut olayın niteliğine göre aile mahkemesi, kolluk, mülki amir veya ilgili diğer merciler tarafından kanunda belirtilen tedbirler değerlendirilebilir.
26. Uzaklaştırma kararı için darp raporu şart mı?
Hayır. Uzaklaştırma tedbiri talep edebilmek için her durumda darp raporu bulunması zorunlu değildir. Şiddet veya şiddet tehlikesinin niteliğine göre koruyucu ve önleyici tedbirler değerlendirilebilir.
27. Uzaklaştırma kararı sadece eşe karşı mı alınabilir?
Hayır. 6284 sayılı Kanunun uygulama alanı yalnızca devam eden evlilik ilişkileriyle sınırlı değildir. Somut olay ve taraflar arasındaki ilişki dikkate alınarak kanunun kapsamı değerlendirilir.
28. Uzaklaştırma kararında kişi eve yaklaşabilir mi?
Mahkeme veya yetkili merci tarafından ortak konuttan uzaklaştırma ve korunan kişinin bulunduğu konuta, okula veya işyerine yaklaşmama tedbiri verilmişse tedbir kararındaki sınırlamalara uyulması gerekir.
29. Uzaklaştırma kararına uyulmazsa ne olur?
6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbir kararlarına aykırılık hâlinde kanunda öngörülen zorlama hapsi gündeme gelebilir.
30. Tehdit mesajları uzaklaştırma kararı için kullanılabilir mi?
Mesajlar, sosyal medya yazışmaları, arama kayıtları, kamera görüntüleri, tanık anlatımları ve benzeri materyaller somut olayın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
31. Uzaklaştırma kararı ne kadar sürede çıkar?
Tedbir taleplerinde amaç şiddetin önlenmesi ve kişinin korunması olduğundan süreç olayın aciliyetine göre değerlendirilir. Özellikle yakın ve ciddi bir tehlike varsa başvurunun geciktirilmemesi önemlidir.
İlgili Kanun Maddeleri
Bu konular bakımından özellikle aşağıdaki mevzuat hükümleri önem taşımaktadır:
İlgili Kanun Maddeleri
Bu yazıda ele alınan adli sicil kaydı ve sabıka kaydı, HAGB, ifade işlemleri, yakalama kararı ve uzaklaştırma kararı birbirinden farklı hukuki kurumlar olduğundan, her konu bakımından farklı kanun hükümleri uygulanmaktadır.
1. Adli Sicil ve Sabıka Kaydına İlişkin Kanun Maddeleri
5352 Sayılı Adli Sicil Kanunu
Madde 2 – Adli sicilin amacı:
Adli sicil bilgilerinin hangi amaçla tutulduğunu ve sistemin genel esasını düzenlemektedir.
Madde 4 – Adli sicile kaydedilecek bilgiler:
Kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri ile kanunda belirtilen diğer kararların hangi şartlarla adli sicile kaydedileceğini düzenlemektedir.
Madde 5 – Adli sicile kaydedilmeyecek bilgiler:
Hangi karar ve bilgilerin adli sicile kaydedilmeyeceği bakımından önem taşır.
Madde 6 – Adli sicil bilgilerinin kaydedilmesi:
Kesinleşmiş kararların adli sicil sistemine işlenmesine ilişkin usulü düzenlemektedir.
Madde 7 – Adli sicil bilgilerinin verilmesi:
Adli sicil bilgilerinin hangi mercilere ve hangi şartlarla verilebileceğini düzenlemektedir.
Madde 9 – Adli sicil bilgilerinin silinmesi:
Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması gibi hâllerde adli sicil bilgilerinin silinmesi ve arşiv kaydına alınması bakımından temel hükümdür.
Madde 10 – Arşiv bilgilerinin verilmesi:
Arşiv bilgilerinin hangi durumlarda ve hangi merciler tarafından istenebileceğini düzenlemektedir.
Madde 11 – Adli sicil ve arşiv bilgilerinin gizliliği:
Adli sicil ve arşiv bilgilerinin korunması ve kullanım sınırları bakımından önemlidir.
Madde 12 – Arşiv bilgilerinin silinmesi:
Adli sicil arşiv kaydının hangi şartlar ve süreler sonunda tamamen silinebileceğini düzenlemektedir.
Madde 13 – Bilgi talep edebilecek makamlar:
Adli sicil ve arşiv bilgilerinin kimler tarafından talep edilebileceği bakımından önem taşımaktadır.
Madde 14 – Silme ve düzeltme işlemleri:
Adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi, düzeltilmesi ve ilgili kararların sisteme işlenmesi bakımından uygulamada önemlidir.
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu
TCK m. 50 – Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar:
Hapis cezasının adli para cezasına veya başka yaptırımlara çevrilmesi bakımından önem taşır.
TCK m. 51 – Hapis cezasının ertelenmesi:
Hapis cezasının ertelenmesi kurumunu düzenlemektedir. Erteleme kararı ile HAGB aynı hukuki kurum değildir.
TCK m. 53 – Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma:
Mahkûmiyetin bazı haklar üzerindeki sonuçlarını düzenlemekte olup, özellikle arşiv kaydının silinmesi ve yasaklanmış hakların geri verilmesi bakımından uygulamada önem taşıyabilir.
2. HAGB’ye İlişkin Kanun Maddeleri
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
CMK m. 231 – Hükmün açıklanmasının geri bırakılması:
HAGB kurumunun temel düzenlemesidir. HAGB’nin şartları, hukuki sonuçları ve denetim süreci bu madde kapsamında değerlendirilir.
CMK m. 231/5 ve devamı:
HAGB kararının verilme şartları, sanığın hukuki durumu ve hükmün açıklanmasının ertelenmesine ilişkin esaslar bakımından önemlidir.
CMK m. 231/13:
HAGB kararlarının kendine özgü şekilde kayıt altına alınmasına ilişkin düzenlemeler bakımından önem taşımaktadır.
CMK m. 272 ve devamı:
Kanun yollarına ilişkin genel hükümleri içermektedir. HAGB kararlarına karşı başvuru yolları bakımından karar tarihine göre uygulanacak mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu
TCK m. 51:
Hapis cezasının ertelenmesini düzenler. HAGB ile erteleme sıklıkla karıştırıldığından aradaki fark önemlidir.
3. İfade Vermeye İlişkin Kanun Maddeleri
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
CMK m. 145 – İfade veya sorgu için çağrı:
Şüpheli veya sanığın ifade veya sorgu amacıyla çağrılmasına ilişkin temel düzenlemedir.
CMK m. 146 – Zorla getirme:
Usulüne uygun çağrıya rağmen gelmeyen kişinin kanuni şartlar altında zorla getirilmesini düzenlemektedir.
CMK m. 147 – İfade ve sorgunun tarzı:
Şüpheli veya sanığa isnat edilen suçun anlatılması, kimliğinin tespiti, müdafi yardımından yararlanma ve susma hakkının bildirilmesi gibi temel güvenceleri düzenler.
CMK m. 148 – Yasak ifade ve sorgu usulleri:
İfade alınırken işkence, kötü muamele, ilaç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehdit gibi özgür iradeyi bozucu yöntemlerin kullanılamayacağını düzenlemektedir.
CMK m. 149 – Müdafi seçimi:
Şüpheli veya sanığın soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanabileceğini düzenlemektedir.
CMK m. 150 – Müdafi görevlendirilmesi:
Kanunda belirtilen hâllerde şüpheli veya sanığa müdafi görevlendirilmesini düzenler.
CMK m. 153 – Müdafiin dosyayı inceleme yetkisi:
Müdafiin soruşturma dosyasını inceleme ve belgelerden örnek alma yetkisi bakımından önem taşımaktadır.
CMK m. 154 – Müdafi ile görüşme:
Şüpheli veya sanığın müdafii ile görüşme hakkını düzenler.
CMK m. 95 – Yakınlara bildirme:
Yakalanan kişinin durumunun yakınlarına bildirilmesi bakımından önemlidir.
4. Yakalama Kararına İlişkin Kanun Maddeleri
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
CMK m. 90 – Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler:
Yakalamanın temel şartlarını ve kimlerin hangi koşullarda yakalama yapabileceğini düzenlemektedir.
CMK m. 91 – Gözaltı:
Yakalanan kişinin gözaltına alınmasının şartlarını, sürelerini ve savcı kararını düzenlemektedir.
CMK m. 92 – Gözaltı işlemlerinin denetimi:
Gözaltı süreçlerinin denetlenmesine ilişkin hükümleri içerir.
CMK m. 94 – Hâkim veya mahkeme tarafından verilen yakalama emri üzerine yakalanan kişi:
Yakalama emrine dayanılarak yakalanan kişinin hâkim veya mahkeme önüne çıkarılmasına ilişkin esasları düzenler.
CMK m. 95 – Yakalanan veya gözaltına alınanın durumunun bildirilmesi:
Yakalama veya gözaltı hâlinin yakınlara bildirilmesini düzenler.
CMK m. 96 – Yakalamanın ilgililere bildirilmesi:
Yakalama tedbirinin ilgili kişilere bildirilmesi bakımından önemlidir.
CMK m. 97 – Yakalama tutanağı:
Yakalama işleminin tutanak altına alınmasına ilişkin düzenlemeleri içerir.
CMK m. 98 – Yakalama emri ve nedenleri:
Yakalama emrinin hangi şartlarda çıkarılabileceğini düzenleyen temel hükümdür.
CMK m. 100 – Tutuklama nedenleri:
Tutuklamanın koşullarını düzenlemektedir. Yakalama kararı ile tutuklama aynı hukuki kurum değildir.
CMK m. 101 – Tutuklama kararı:
Tutuklama kararının hangi merci tarafından ve hangi şartlarda verileceğini düzenlemektedir.
CMK m. 109 – Adli kontrol:
Tutuklamaya alternatif koruma tedbirlerini düzenler. Bazı dosyalarda yakalama sonrasında adli kontrol tedbiri gündeme gelebilir.
5. Uzaklaştırma Kararına İlişkin Kanun Maddeleri
6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
Madde 1 – Kanunun amacı:
Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişilerin korunmasını amaçlamaktadır.
Madde 2 – Tanımlar:
Şiddet, şiddet mağduru, şiddet uygulayan, ev içi şiddet ve benzeri kavramların kapsamını belirlemektedir.
Madde 3 – Mülki amir tarafından verilecek koruyucu tedbirler:
Barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım ve benzeri koruyucu tedbirleri düzenlemektedir.
Madde 4 – Hâkim tarafından verilecek koruyucu tedbirler:
Korunan kişinin işyeri değişikliği, ayrı yerleşim yeri belirlenmesi ve benzeri tedbirler bakımından önemlidir.
Madde 5 – Hâkim tarafından verilecek önleyici tedbirler:
Uzaklaştırma kararlarının temel maddesidir. Şiddet uygulayan hakkında;
- müşterek konuttan uzaklaştırma,
- korunan kişiye yaklaşmama,
- konuta, okula veya işyerine yaklaşmama,
- iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme,
- silahların kolluğa teslimi
gibi tedbirlere karar verilebilir.
Madde 6 – Tedbir kararlarının verilmesi ve uygulanması:
Tedbirlerin uygulanmasına ilişkin esaslar bakımından önem taşır.
Madde 7 – İhbar:
Şiddet veya şiddet tehlikesinin ilgili mercilere bildirilmesine ilişkin düzenlemeleri içerir.
Madde 8 – Tedbir kararının verilmesi, tebliği ve gizlilik:
Tedbir kararlarının usulüne ve uygulanmasına ilişkin temel düzenlemelerden biridir.
Madde 9 – Tedbir kararına itiraz:
Tedbir kararlarına karşı itiraz imkânını düzenlemektedir.
Madde 10 – Tedbir kararlarının bildirilmesi ve uygulanması:
Tedbir kararlarının ilgili kurumlarca yerine getirilmesine ilişkin hükümler içerir.
Madde 12 – Teknik araçlarla takip:
Gerekli durumlarda teknik yöntemlerle takip tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler bakımından önemlidir.
Madde 13 – Tedbir kararlarına aykırılık:
Tedbir kararına uymayan kişi hakkında uygulanabilecek zorlama hapsini düzenlemektedir.
6. Uzaklaştırma ve Şiddet Olaylarında Türk Ceza Kanunu Bakımından İlgili Maddeler
Uzaklaştırma kararı alınmasına neden olan olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa Türk Ceza Kanunu hükümleri de gündeme gelebilir.
TCK m. 86 – Kasten yaralama:
Fiziksel şiddet olaylarında uygulanabilir.
TCK m. 96 – Eziyet:
Sistematik kötü muamele niteliğindeki fiiller bakımından önemlidir.
TCK m. 106 – Tehdit:
Can, vücut veya malvarlığına yönelik tehdit içerikli davranışlarda gündeme gelebilir.
TCK m. 123 – Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma:
Israrlı aramalar, mesajlar ve rahatsız edici davranışlar bakımından somut olaya göre uygulanabilir.
TCK m. 123/A – Israrlı takip:
Fiziken takip etmek veya iletişim araçları üzerinden ısrarlı şekilde temas kurmaya çalışmak suretiyle kişide ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi oluşturulması hâlinde gündeme gelebilir.
TCK m. 125 – Hakaret:
Hakaret içerikli mesaj, söz veya paylaşımlar bakımından uygulanabilir.
TCK m. 132 ve devamı – Haberleşmenin gizliliği ve özel hayat:
Özel iletişim ve kişisel hayatın hukuka aykırı şekilde ihlal edilmesi durumlarında önem taşıyabilir.
7. Anayasal Güvenceler
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Anayasa m. 17:
Kişinin maddi ve manevi varlığının korunmasını düzenler.
Anayasa m. 19:
Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını güvence altına alır. Yakalama, gözaltı ve tutuklama tedbirleri bakımından temel anayasal hükümdür.
Anayasa m. 20:
Özel hayatın gizliliğini ve kişisel verilerin korunmasını düzenler.
Anayasa m. 36:
Hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkının anayasal temelini oluşturur.
Anayasa m. 38:
Suç ve cezaların kanuniliği, masumiyet karinesi ve ceza hukukuna ilişkin temel güvenceleri düzenlemektedir.
Sonuç
Adli sicil kaydı ne zaman silinir, sabıka kaydı nasıl silinir, HAGB sicile işler mi, ifade vermeye çağrıldım ne yapmalıyım, hakkımda yakalama kararı var mı ve uzaklaştırma kararı nasıl alınır? sorularının her biri farklı kanun hükümlerine tabidir.
Özellikle 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 6284 sayılı Kanun ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası birlikte değerlendirildiğinde, kişinin hukuki durumunun somut dosyanın özelliklerine göre incelenmesi gerektiği görülmektedir.
Gaziantep, Şahinbey ve Şehitkamil çevresinde adli sicil kaydı sildirme, sabıka kaydı sildirme, HAGB, ifade işlemleri, yakalama kararı ve uzaklaştırma kararı konularında işlem yapılırken, kararın tarihi ve güncel mevzuatın birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Gaziantep Avukat Hatice Çetin
Sonuç
Adli sicil kaydı ne zaman silinir, sabıka kaydı nasıl silinir, arşiv kaydı ne zaman silinir, HAGB sicile işler mi, ifade vermeye çağrıldım ne yapmalıyım, hakkımda yakalama kararı var mı ve uzaklaştırma kararı nasıl alınır? sorularının cevapları somut dosyanın özelliklerine göre değişebilir.
Özellikle adli sicil ve arşiv kayıtlarında yalnızca e-Devlet ekranındaki sonuca bakmak yerine mahkeme kararı, kesinleşme ve infaz tarihleri birlikte değerlendirilmelidir.
Gaziantep, Şahinbey ve Şehitkamil başta olmak üzere ceza soruşturmaları, adli sicil kayıtları ve ilgili hukuki süreçler hakkında işlem yapılırken güncel mevzuatın ve somut dosyanın birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Avukat Hatice Çetin – Gaziantep Avukat